De binnenkijker

Buitenstate bewoners vertellen over hun droomhuis. Waarom hebben ze gekozen voor het buitenleven? Hoe hebben zij hun huis gevonden? En waarom dit huis? Waarom is het ingericht zoals het is ingericht? Moest er veel verbouwd worden...?

De Hoop van Vorden

15.4.21
20.9.2022
|
Cor Hospes

De achtkantige bovenkruier is al sinds 1905 familiebezit. Maar van binnen en buiten is de stellingmolen veranderd in een bouwval. Erik van Ark besluit die te transformeren tot een woning. Met een Ten Haveklep en een onweerstaanbaar neusje van aluminium.

De molen laten draaien, nee, dat doe je niet met een aan- en uitknopje. Dat vergt flink wat spierkracht. Erik van Ark staat op de stelling en laat het touw aan het tandwiel los om de molen te laten kruien. Daarbij moet hij het kruirad net zolang draaien, met zijn handen én desnoods zijn voeten, totdat het goed ‘op de wind’ staat. Daarna zet hij het wiel weer vast. “Met de wieken gaat het wiekenkruis draaien. Dat staat via een as in verbinding met raderen, tandwielen en de koningsspil die alles binnen aandrijft en ervoor zorgt dat een molen gaat malen, pompen of zagen.” Als het te hard waait, kijk, dan gaan de kleppen van de wieken open om te remmen. En dat kun je horen. Dan is onze molen net een piepende trein.”

Dan is onze molen net een piepende trein.”

Achtkantige korenmolen

Erik van Ark woont in molen De Hoop in Vorden. Gebouwd in 1850. Het is een achtkantige korenmolen die staat op een stenen pedestal. Zoals meer molens binnen de bebouwde kom. Die moeten wel op een voetstuk staan omdat ze anders, verstopt tussen de huizen, te weinig wind vangen. De wieken hangen daardoor hoog in de lucht, dus ja, die kun je niet met twee benen op de grond kruien. Daarom loopt rondom De Hoop een stelling, die met schoren en liggers vastzit in het metselwerk. Vanuit die omloop kun je de molen bedienen. Erik: “De ruimte beneden gebruiken ze om met paard en wagen beladen met zakken graan of meel naar binnen en buiten te rijden. Zonder dat je door de draaiende wieken van de weg wordt geslingerd.”

“Mijn opa begint erin een veevoederbedrijf. De maalstenen, trappen, tandwielen, koningspil, trappen en tussenverdiepingen: het is allemaal weg. Ze maken plaats voor veevoermachines, transportbanden en silo’s.”

Weg met de koningspil

De Hoop staat jarenlang tussen de korenvelden. Net zoals zijn ronde broertje, iets verderop in Vorden, de Hackfortsche Molen, ook een korenmolen op een verhoging. Heel bijzonder in de Achterhoek, twee molens zo dichtbij elkaar. Beide worden opgeslokt door de bebouwde kom van Vorden. Met het verdwijnen van de korenvelden, verdwijnt ook hun maalfunctie. Erik: “Mijn opa begint erin een veevoederbedrijf. De maalstenen, trappen, tandwielen, koningspil, trappen en tussenverdiepingen: het is allemaal weg. Ze maken plaats voor veevoermachines, transportbanden en silo’s.”

Veebrokken in een bovenkruier

De benedenverdieping van de achtkantige bovenkruier fungeert al die jaren als opslagruimte. “Er staan hier wel twintig silo’s met verschillende grondstoffen. Allemaal zeven meter hoog. Over de grond rijdt een karretje op rails van de ene ruimte naar de andere”, vertelt Erik. Als zijn vader overlijdt, stopt het veevoederbedrijf en verliest de stellingmolen opnieuw zijn functie. Wat moet ermee gebeuren? Verkopen is emotioneel lastig. De Hoop is al sinds 1905 familiebezit. Erik: “Hier ligt familiegeschiedenis.”

Restauratieplan

Dan krijgt Erik een idee. Hij zoekt een huis. Misschien dat hij en zijn vrouw in de molen kunnen wonen. Op de molen zit een woonwerkbestemming, dus ja, dat is een begin. Van de gemeente mag hij verbouwen. Maar hij krijgt met meer instanties en commissies te maken. Van het Gelders Genootschap tot de rijksoverheid, van Monumentenzorg tot de Provincie, ze willen allemaal hun plasje over de molen doen. ‘Laat eerst ook maar eens je restauratieplan zien’, krijgt hij te horen. Daarvoor komt hij terecht bij een molendeskundige van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Na een jaar tekenen is die man klaar. “Elk dwarslatje staat op papier.” Erik schetst een tekening voor de woning in het aanpalende pakhuis. Maar daar kan de gemeente niks mee. Ze hebben een tekening van een architect nodig. En kijk, het restauratieplan krijgt ook een duimpje van de overheid. Met een lach: “Het plan is gekeurd door diezelfde man die het heeft getekend. Zo werkt dat binnen het rijk.”

“Elk dwarslatje staat op papier.”

Een molen met stroop

Dan begint opnieuw de ambtelijke stroop. Komt doordat er te veel mensen bij de restauratie zijn betrokken. Erik wil het huis zo inrichten dat je vanuit de achtkant direct de molen in kunt lopen. Dus niet via het huis. Maar, zegt een instantie, drie maanden later, het is een achtkantige molen, is het dan niet mooier dat je van die hele benedenverdieping een woonkamer maakt? Weer drie maanden later, bedenkt iemand, ja, allemaal leuk, maar hoe moeten mensen dan in de molen naar boven kunnen. Erik zucht. Hij is er na twee jaar gezever en vergader helemaal klaar mee.

Negeer het bezwaar

Okay, nog een keer met iedereen om tafel. Provincie vindt het idee okay, de gemeente ook. Maar dan zegt iemand van de rijksdienst, nee, niet diezelfde man die het restauratieplan heeft bedacht: ‘ik vind het allemaal niks’. Erik besluit zich van dat oordeel niks aan te trekken; hij weet intussen hoe de hazen lopen. “We krijgen een vergunning van de gemeente en zetten de restauratie gewoon door.” Het Rijk maakt nadien nimmer bezwaar. Maar okay, nee, ook niet. Wanneer ze het wel zouden goedkeuren, scheppen ze misschien een precedent. “Nu is het, wij vinden het niks, gemeente, doe ermee wat je wilt. De overheid wil gewoon geen beslissing nemen.”

Het gaande en luiwerk

Na drie jaar gedoe mogen in 2005 molenexperts eindelijk met de opknapbeurt beginnen. Gesteund door verschillende restauratiesubsidies van het rijk, de provincie en de gemeente. Verder wacht er steun van het Prins Bernard Cultuurfonds en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling. Dus ja, dan kom je een heel eind. Nodig, want alles heeft een nieuwe jas nodig. Buiten de wieken, de rieten kap, de oploop en het tandwiel. Binnenin het gaande werk -de aandrijflaan van de molen, dus alle onderdelen die de wieken in beweging zetten- en het luiwerk, de takel voor het ophijsen van zakken graan. De restauratie duurt een jaar. Met als doel om De Hoop weer maalvaardig te maken.

Geen pannenkoekmeel

De maalsteen ligt daarvoor sinds 2006 voor hem klaar. Maar nee, zegt Erik, hij heeft daar geen aardigheid in. “Ik kan dat ding wel laten draaien, maar ik ben geen molenaar. Bovendien, als ik daarin een zak graan gooi, heb ik binnen een kwartier 25 kilo meel, nou, zie dat maar eens kwijt te raken.” Daar is misschien een markt voor, en anderen zien kansen om daarvoor een winkeltje aan huis te beginnen, maar nee, hij knutselt liever aan motoren. Bovendien, zomaar pannenkoekmeel malen, dat vergt nogal wat hygiëne eisen. “Een molen is van binnen niet bekleed met RVS.”

De binnenkijker

Onder een grootse hemel van gebinten

De binnenkijker

Slot verbouwen van een vrijstaand huis - Deel 3

De binnenkijker

Het verbouwen van een woonboerderij - Deel 1

De binnenkijker

Verliefd op een smoelwerk van kruisverband

De binnenkijker

Toonbeeld in Oisterwijk

De binnenkijker

De Hoop van Vorden

De binnenkijker

Je vrijstaande huis verbouwen

De binnenkijker

Het verbouwen van een vrijstaand huis - Deel 2

Gerelateerde artikelen

Lees verder in deze rubriek...

Lees verder in deze rubriek...

Lees verder in deze rubriek...

Lees verder in deze rubriek...

Lees verder in deze rubriek...

Lees verder in deze rubriek...

Lees verder in deze rubriek...

Meer verhalen van verkopers

Meer verhalen van kopers

Spreekt dit je aan?

Start jouw avontuur met Buitenstate. Ontvang gepersonaliseerde koop- en verkooptips, inspiratie en exclusieve woonaanbiedingen.

Bedankt voor het aanmelden! Vanaf nu zul je op de hoogte blijven van exclusieve en gepersonaliseerde Buitenstate nieuwtjes.
Oeps, er ging wat mis bij het versturen van het formulier!
Bedankt voor het aanmelden! Vanaf nu zul je op de hoogte blijven van exclusieve en gepersonaliseerde Buitenstate nieuwtjes.
Oeps, er ging wat mis bij het versturen van het formulier!
Bedankt voor het aanmelden! Vanaf nu zul je op de hoogte blijven van exclusieve en gepersonaliseerde Buitenstate nieuwtjes.
Oeps, er ging wat mis bij het versturen van het formulier!
Bedankt voor het aanmelden! Vanaf nu zul je op de hoogte blijven van exclusieve en gepersonaliseerde Buitenstate nieuwtjes.
Oeps, er ging wat mis bij het versturen van het formulier!
Bedankt voor het aanmelden! Vanaf nu zul je op de hoogte blijven van exclusieve en gepersonaliseerde Buitenstate nieuwtjes.
Oeps, er ging wat mis bij het versturen van het formulier!
Bedankt voor het aanmelden! Vanaf nu zul je op de hoogte blijven van exclusieve en gepersonaliseerde Buitenstate nieuwtjes.
Oeps, er ging wat mis bij het versturen van het formulier!
Bedankt voor het aanmelden! Vanaf nu zul je op de hoogte blijven van exclusieve en gepersonaliseerde Buitenstate nieuwtjes.
Oeps, er ging wat mis bij het versturen van het formulier!