Gebouwd met wat het landschap gaf
Ook de boerderijen vertellen het verhaal van de streek. Veel oude boerderijen hebben kenmerken van de Saksische bouwstijl. Houten topgevels, rode gebakken pannen, eiken gebinten en karakteristieke geveltekenen zie je op veel plaatsen terug. Soms is onderaan de gevel Bentheimer zandsteen verwerkt.
De keuze voor die materialen was vroeger vooral praktisch.
“Je keek naar wat er in de omgeving beschikbaar was”, vertelt Frank. “Bij grote boerderijen stond vaak een erf of hakbos. Daar kwam het hout vandaan waarvan vervolgens de planken werden gezaagd.”
Zo werd veel gebouwd met eikenhout uit de directe omgeving. Ook details als geveltekenen vertellen iets over vroegere bewoners. Je ziet bijvoorbeeld een hart, een kruis of een zonnerad terug.
“Dat vind ik het mooie aan dit soort woningen”, zegt Frank. “Als je iets weet van de historie van een huis, kun je dat verhaal ook vertellen bij de verkoop.”
Wie voor zo'n oude boerderij valt, moet tegelijkertijd verder kijken dan de sfeer. Een houten kap vraagt bijvoorbeeld om een goede beoordeling en is lang niet altijd geïsoleerd. Volgens Bert en Frank zijn veel karakteristieke Twentse boerderijen echter goed aan te passen aan de woonwensen van nu. Daarbij helpt dat in de regio veel vakmanschap aanwezig is en lokale bouwbedrijven de traditionele materialen en constructies kennen.
Aan een Twentse boerderij kun je vaak nog aflezen hoe mensen hier vroeger woonden, werkten en bouwden.
Samen op één erf vraagt om vooruitkijken
Ook de manier waarop oude erven worden gebruikt verandert. De wens om met ouders, kinderen of twee gezinnen op één erf te wonen komt volgens Bert en Frank regelmatig voorbij.
“Een Tukker is behoorlijk honkvast”, vertelt Frank. “Als mensen de mogelijkheid hebben om op of bij het bestaande erf iets voor ouders of kinderen te realiseren, kijken ze daar graag naar.”
Een groot erf lijkt daarvoor ideaal, maar de praktijk kan ingewikkelder zijn. Een boerderij kan bijvoorbeeld twee volledig ingerichte woondelen hebben, terwijl er planologisch maar één woning is toegestaan.
“Je kunt binnen twee complete woningen hebben, maar als er planologisch maar één woning is toegestaan, zijn het daarmee nog geen twee zelfstandige woningen”, legt Frank uit. “Dat kan gevolgen hebben voor de financiering en ook voor de mogelijkheden om de woningen later afzonderlijk te verkopen.”
Wie plannen heeft voor inwoning, dubbele bewoning of woningsplitsing doet er daarom goed aan vooraf te onderzoeken wat daadwerkelijk is toegestaan. Niet alleen voor de woonwens van vandaag, maar ook met het oog op een eventuele verkoop later.
Een boerderij uit 1899 krijgt opnieuw toekomst
Dat regelgeving niet alleen beperkingen oplevert, laat een erf zien waar Morskieft de Twentsche Makelaar bij de verkoop betrokken is.
Op het erf staat een karakteristieke Twentse boerderij uit 1899 die niet meer als boerderij in gebruik is. Voor karakteristieke gebouwen als deze zijn er binnen de gemeente mogelijkheden om onder voorwaarden een woonbestemming te krijgen.
Voor deze boerderij is inmiddels een principeverzoek gehonoreerd om het gebouw een woonbestemming te geven. Daarbij blijft het karakteristieke gebouw behouden, terwijl binnen ruimte ontstaat om het geschikt te maken voor bewoning.
“Dat vind ik echt mooi”, vertelt Frank. “Zo'n gebouw staat er al meer dan 120 jaar en er heeft zich van alles afgespeeld. Als je niets doet, kan zoiets uiteindelijk verloren gaan. Nu krijgt het weer een toekomst.”
Het is een mooi voorbeeld van hoe oude en nieuwe woonwensen bij elkaar kunnen komen. Agrarische functies veranderen of verdwijnen, terwijl karakteristieke gebouwen door een nieuwe invulling behouden kunnen blijven.
Een nieuwe woonfunctie kan ervoor zorgen dat het verhaal van een oud Twents erf verdergaat.
=========================================================
Veelgestelde vragen over landelijk wonen in Noordoost Twente
1. Waar moet ik op letten als ik een landelijke woning in Noordoost Twente wil kopen?
Kijk naast de woning zelf ook naar de bestemming, bouwkundige staat en gebruiksmogelijkheden van het erf. Zeker bij oudere boerderijen kunnen die bepalend zijn voor wat je met de woning kunt doen.
2. Kan ik een oude Twentse boerderij verduurzamen?
Vaak wel. Welke maatregelen mogelijk zijn, hangt af van de constructie en de staat van de boerderij. Bij oudere houten kappen en karakteristieke onderdelen vraagt dat soms om maatwerk.
3. Kan ik met mijn ouders of kinderen op één erf wonen?
Dat kan mogelijk zijn, maar een groot erf betekent niet automatisch dat meerdere zelfstandige woningen zijn toegestaan. Controleer daarom altijd eerst de bestemming en de regels die voor het erf gelden.
4. Kan ik een Twentse boerderij splitsen in meerdere woningen?
Dat hangt af van de bestemming en het gemeentelijke beleid. De beschikbare ruimte in een boerderij zegt op zichzelf niets over het aantal woningen dat er is toegestaan.
5. Kan een oude boerderij een woonbestemming krijgen?
Daar kunnen mogelijkheden voor zijn, bijvoorbeeld wanneer een karakteristiek gebouw een nieuwe functie krijgt. Of dat kan, verschilt per situatie en gemeente.
6. Is een bouwkundige keuring verstandig bij de aankoop van een oude boerderij?
Ja, zeker wanneer er onzekerheid bestaat over de bouwkundige staat. Een keuring geeft meer inzicht in mogelijke gebreken en werkzaamheden waarmee je rekening moet houden.
7. Hoe herken ik een traditionele Twentse boerderij?
Kenmerkend zijn onder andere houten topgevels, rode gebakken pannen en eiken gebinten. Ook geveltekenen en Bentheimer zandsteen komen in Noordoost Twente voor.
8. Is Noordoost Twente goed bereikbaar als ik landelijk wil wonen?
Ja. Vanuit het buitengebied zijn onder andere Oldenzaal en Enschede goed bereikbaar en ook de Duitse grens ligt dichtbij.
9. Mag ik de bijgebouwen bij een landelijke woning zomaar anders gebruiken?
Niet altijd. Wat mogelijk is, hangt onder andere af van de bestemming en eventuele vergunningen. Controleer dit voordat je plannen maakt voor een andere functie.
10. Waarom is lokale kennis belangrijk bij de aan- of verkoop van een landelijke woning?
Omdat ieder erf anders is. Kennis van de streek en ervaring met landelijke objecten in deze streek helpen om bijzonderheden rond bijvoorbeeld bestemmingen, bebouwing en gebruik eerder te herkennen.